Đang tải...
Sầu riêng bên ngoài vẫn lớn đẹp nhưng khi bổ ra, cơm lại bị cứng, nhão, nhạt hoặc không có độ béo đặc trưng. Đây là tình trạng khiến nhiều nhà vườn lo lắng vì ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng và giá trị thương phẩm của trái.
Sượng cơm có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân như chế độ nước tưới, dinh dưỡng mất cân đối, cây ra đọt trong giai đoạn nuôi cơm, bộ rễ suy yếu hoặc thu hoạch chưa đúng độ trưởng thành. Vì vậy, muốn hạn chế tình trạng này, bà con cần theo dõi và chăm sóc cây từ sớm, không nên đợi đến gần thu hoạch mới xử lý.
Sầu riêng bị sượng cơm là tình trạng phần cơm không phát triển đúng đặc điểm thông thường của giống, làm thay đổi kết cấu, màu sắc hoặc hương vị. Tùy nguyên nhân và mức độ ảnh hưởng, trái có thể xuất hiện một hoặc nhiều biểu hiện khác nhau.
Biểu hiện thường gặp là phần cơm có kết cấu cứng, xuất hiện những vùng màu trắng hoặc vàng nhạt, ăn không có độ béo và mùi thơm đặc trưng. Tình trạng này có thể chỉ xuất hiện ở một vài múi, nhưng nếu bị nặng, nhiều hộc trong cùng một trái cũng có thể bị ảnh hưởng, làm giảm chất lượng cơm.
Hiện tượng này đôi khi dễ bị nhầm với tình trạng sầu riêng thu hoạch non. Tuy nhiên, nguyên nhân không chỉ nằm ở thời điểm thu hoạch mà còn có thể liên quan đến rối loạn dinh dưỡng, chế độ nước tưới mất cân đối hoặc sự cạnh tranh dinh dưỡng giữa các bộ phận của cây trong giai đoạn phát triển cơm.
Một số vườn sầu riêng xuất hiện tình trạng sượng nước sau những đợt mưa kéo dài. Khi bổ trái, phần cơm thường mềm nhão, nhiều ẩm, không ráo và có vị nhạt, thiếu độ béo đặc trưng.
Đây là dạng sượng ảnh hưởng đáng kể đến giá trị thương phẩm. Bởi bên ngoài, trái vẫn có thể đạt kích thước bình thường, nhưng khi bổ ra, cơm không đạt chất lượng, mất độ ráo và độ béo vốn có, khiến giá bán giảm mạnh.
Ngoài thay đổi về kết cấu, sầu riêng bị sượng còn có thể giảm độ béo, vị ngọt và mùi thơm đặc trưng của giống. Khi ăn, cơm có cảm giác nhạt, thiếu hương vị hoặc không đạt chất lượng như những trái phát triển bình thường.
Biểu hiện này có thể đi kèm với cơm cứng hoặc cơm nhão. Vì vậy, bà con cần xem xét tổng thể chất lượng trái và quá trình chăm sóc để tìm nguyên nhân, không nên chỉ dựa vào một dấu hiệu riêng lẻ.
Sượng cơm không chỉ do một yếu tố gây ra. Trong quá trình nuôi trái, những thay đổi về nước tưới, dinh dưỡng, thời tiết và sức khỏe cây đều có thể ảnh hưởng đến chất lượng cơm khi thu hoạch.
Vào mùa mưa, nếu vườn sầu riêng được cung cấp quá nhiều nước, chất lượng trái cũng có thể bị ảnh hưởng. Khi mực nước trong mương dâng cao và độ ẩm đất tăng, cây dễ được kích thích ra hoa, đọt non và phát triển trái non. Những bộ phận này tiếp tục sử dụng dinh dưỡng của cây, từ đó tạo ra sự cạnh tranh với trái đang trong giai đoạn trưởng thành.
Tương tự, nếu cây đang nuôi trái non, sự phát triển đồng thời của hoa và đọt non cũng có thể làm phân tán nguồn dinh dưỡng, ảnh hưởng đến quá trình nuôi trái.
Khi cây sầu riêng bắt đầu ra đọt non trong lúc trái đang bước vào giai đoạn phát triển cơm, đọt và trái sẽ cùng sử dụng nguồn dinh dưỡng do cây hấp thu và tạo ra. Trong đó, đọt non có nhu cầu dinh dưỡng cao để phát triển, có thể làm giảm nguồn dinh dưỡng dành cho cơm trái. Nếu tình trạng này xảy ra mạnh, cơm trái có thể phát triển không bình thường và làm tăng nguy cơ sượng.
Bên cạnh đó, hiện tượng ra hoa và đậu trái thành nhiều đợt cũng khiến cây phải phân bổ dinh dưỡng cho nhiều giai đoạn sinh trưởng cùng lúc. Hoa và trái non tiếp tục sử dụng nguồn dinh dưỡng của cây, tạo ra sự cạnh tranh với những trái đang trong quá trình phát triển cơm. Điều này có thể ảnh hưởng đến chất lượng cơm và làm tăng nguy cơ sượng trái.
Thu hoạch quá sớm khiến trái chưa hoàn thiện quá trình phát triển, cơm có thể chưa đạt kết cấu, độ béo và hương vị đặc trưng. Thời gian phát triển trái còn khác nhau tùy giống và điều kiện canh tác.
Vì vậy, bà con không nên chỉ dựa vào số ngày sau khi đậu trái để quyết định thu hoạch. Cần kết hợp thời gian phát triển với những dấu hiệu trưởng thành đặc trưng của từng giống.
Mỗi giống sầu riêng có đặc điểm về màu sắc, độ dẻo, độ béo và thời gian phát triển trái khác nhau. Một số giống cũng có mức độ nhạy cảm khác nhau trước điều kiện thời tiết và chế độ chăm sóc.
Ngoài ra, mưa kéo dài, nắng nóng hoặc độ ẩm đất thay đổi thất thường đều có thể gây bất lợi cho cây trong giai đoạn nuôi trái. Bà con cần căn cứ vào điều kiện vườn thực tế để điều chỉnh cách chăm sóc, không áp dụng một quy trình cứng nhắc cho mọi giống và mọi mùa vụ.
Bộ rễ giúp cây hấp thu nước và dinh dưỡng, còn bộ lá trưởng thành thực hiện quang hợp để tạo nguồn chất hữu cơ nuôi trái. Khi rễ bị tổn thương do ngập úng, khô hạn hoặc đất thiếu thông thoáng, khả năng hấp thu của cây có thể suy giảm.
Tương tự, cây bị sâu bệnh, cháy lá hoặc rụng lá nhiều sẽ giảm diện tích lá khỏe, ảnh hưởng đến khả năng quang hợp. Khi cả bộ rễ và tán lá đều suy yếu, cây khó duy trì sức nuôi trái trong suốt vụ.
Bà con nên chủ động chăm sóc từ khi trái mới hình thành, thay vì đợi đến lúc cơm phát triển hoặc gần thu hoạch mới điều chỉnh. Mỗi giai đoạn cần chú ý những yếu tố khác nhau.
Đây là thời điểm cần duy trì độ ẩm đất phù hợp, chăm sóc bộ rễ và theo dõi tình trạng đậu trái. Bà con cũng nên quan sát hiện tượng ra hoa, ra đọt đồng thời để kịp thời đánh giá sức cây và khả năng nuôi trái.
Khi trái tăng kích thước, cây cần duy trì bộ rễ hoạt động tốt và tán lá khỏe. Bà con cần cân đối dinh dưỡng theo sức cây, số lượng trái và tình trạng sinh trưởng; tránh để cây ra đọt quá mạnh hoặc mang tải trái vượt khả năng nuôi dưỡng.
Ở giai đoạn này, cần chú ý quản lý nước tưới, hạn chế để đất quá khô hoặc dư ẩm kéo dài. Đồng thời, theo dõi dấu hiệu trưởng thành của trái để xác định thời điểm thu hoạch phù hợp. Không nên thay đổi đột ngột chế độ tưới hoặc tăng phân bón khi trái đã gần chín.
Quản lý nước trong vườn là một trong những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến quá trình phát triển trái và chất lượng cơm sầu riêng. Nếu độ ẩm đất không được kiểm soát phù hợp, cây có thể bị ảnh hưởng trong giai đoạn nuôi trái, làm tăng nguy cơ cơm sượng. Bà con có thể tham khảo một số biện pháp sau:
Để hạn chế tình trạng cơm sầu riêng bị sượng, bà con có thể tham khảo lộ trình bổ sung dinh dưỡng theo từng giai đoạn phát triển của trái. Mỗi loại dinh dưỡng có vai trò riêng, hỗ trợ cây duy trì sinh trưởng và quá trình hình thành chất lượng cơm.
Bộ rễ khỏe giúp cây hấp thu nước và dinh dưỡng; bộ lá trưởng thành quang hợp, tạo nguồn chất hữu cơ nuôi trái. Vì vậy, bà con cần duy trì độ ẩm đất phù hợp, tránh để cây khô hạn kéo dài hoặc ngập úng gây tổn thương rễ.
Đồng thời, cần theo dõi màu lá, sâu bệnh và hạn chế tình trạng cháy, rụng lá nhiều. Khi cây có biểu hiện vàng lá, trái chậm lớn hoặc sinh trưởng yếu, nên kiểm tra bộ rễ và điều kiện đất trước khi tăng phân bón.
Thu hoạch đúng độ trưởng thành là yếu tố quan trọng để hạn chế tình trạng cơm sầu riêng bị sượng. Nếu thu hoạch quá sớm, trái chưa phát triển hoàn thiện, cơm có thể chưa đạt độ dẻo và cấu trúc đặc trưng. Bên cạnh đó, thời tiết bất lợi trong giai đoạn gần thu hoạch cũng có thể ảnh hưởng đến chất lượng cơm. Bà con cần lưu ý một số điểm sau:
Sầu riêng bị sượng cơm có thể liên quan đến nhiều yếu tố như nước tưới, dinh dưỡng, sức khỏe bộ rễ và tán lá, đặc tính giống hoặc thời điểm thu hoạch. Vì vậy, bà con cần theo dõi vườn từ giai đoạn trái non đến khi thu hoạch, duy trì độ ẩm phù hợp và chăm sóc cây cân đối.
Không nên chỉ tăng phân bón hoặc thay đổi chế độ tưới khi thấy trái có dấu hiệu bất thường. Xác định đúng nguyên nhân và điều chỉnh cách chăm sóc theo điều kiện thực tế của vườn sẽ giúp hạn chế rủi ro, góp phần nâng cao chất lượng trái sau thu hoạch.