Đang tải...
Mùa khô, nắng nóng kéo dài làm nước trong đất mất nhanh hơn, trong khi cây vẫn liên tục thoát nước qua lá. Nếu lượng nước rễ hút lên không bù kịp lượng nước mất đi, cây dễ héo, chậm phát triển, lá vàng, cháy mép hoặc rụng sớm. Khô hạn kéo dài cũng có thể làm rễ bị tổn thương, từ đó khả năng hút nước và dinh dưỡng giảm.
Với những vườn có đất phèn, đất mặn hoặc nguồn nước tưới không ổn định, tình trạng này càng dễ trở nên nghiêm trọng. Vì vậy, chăm sóc cây ăn trái mùa khô không chỉ là tưới thêm nước mà cần theo dõi cả độ ẩm vùng rễ, bộ lá, đất và nguồn nước.
Nắng nóng và khô hạn kéo dài có thể làm cây mất nước nhanh, giảm sinh trưởng và dễ xuống sức. Một số vườn còn gặp thêm tình trạng tích tụ muối hoặc đất có pH không phù hợp, khiến cây biểu hiện giống thiếu nước dù nguyên nhân không chỉ nằm ở việc tưới.
Trong mùa khô, nước trong đất bốc hơi nhanh và cây mất nước liên tục qua lá. Khi lượng nước cung cấp không đáp ứng được nhu cầu, lá có thể héo, rũ vào thời điểm nắng nóng và phục hồi chậm hơn sau đó.
Nếu vùng đất nơi rễ hoạt động thường xuyên bị khô, khả năng hút nước của cây có thể giảm, từ đó ảnh hưởng đến sinh trưởng của đọt và bộ lá. Nhiệt độ đất cũng có thể tăng cao, nhất là ở những vườn để đất trống hoặc không có lớp phủ.
Bà con không nên đợi đến khi cây héo rõ mới tưới. Cần theo dõi độ ẩm đất và điều chỉnh lượng nước theo loại đất, tuổi cây, thời tiết và giai đoạn sinh trưởng.
Với cây đang mang trái, giữ ẩm ổn định càng quan trọng. Tưới quá ít khiến cây thiếu nước, nhưng tưới dồn quá nhiều rồi để đất khô kéo dài cũng không phù hợp.
Nắng nóng kết hợp với thiếu nước có thể làm lá mất nước nhanh, từ đó xuất hiện cháy mép hoặc những vùng lá bị tổn thương. Khi cây mất nhiều lá khỏe, khả năng quang hợp cũng giảm, cây dễ chậm ra đọt và xuống sức.
Những vườn vừa thu hoạch xong mà cây chưa hồi phục, gặp thêm một đợt nắng kéo dài càng dễ biểu hiện đọt yếu, lá nhỏ hoặc đứng đọt.
Tuy nhiên, lá vàng hay cháy lá không phải lúc nào cũng do thiếu nước. Bà con cần kiểm tra thêm bộ rễ, độ ẩm đất, dinh dưỡng và sâu bệnh. Nếu hiện tượng cháy lá xuất hiện sau khi nguồn nước tưới thay đổi, cần lưu ý thêm khả năng nước hoặc đất có độ mặn cao.
Mùa khô, những vườn có nguy cơ nhiễm mặn cần đặc biệt chú ý nguồn nước tưới. Nếu nước có độ mặn cao được đưa vào vườn liên tục, muối có thể tích tụ trong vùng rễ.
Khi nồng độ muối trong đất tăng, cây có thể khó hút nước dù đất vẫn còn ẩm. Cây có thể héo, cháy mép lá, rụng lá hoặc sinh trưởng kém. Mặn kéo dài cũng có thể làm mất cân đối dinh dưỡng do ảnh hưởng đến quá trình hấp thu của rễ.
Đối với đất phèn, pH thấp có thể ảnh hưởng đến khả năng cung cấp và sử dụng một số dưỡng chất. Với những vùng có đất phèn tiềm tàng, việc để lớp đất chứa vật liệu sinh phèn tiếp xúc với không khí trong điều kiện phù hợp có thể làm đất chua hơn. Vì vậy, quản lý nước vẫn là một phần quan trọng khi canh tác trên nhóm đất này.
Những vườn từng gặp phèn hoặc mặn không nên chỉ nhìn vào màu lá để xử lý. Cần kiểm tra cả đất và nguồn nước để xác định nguyên nhân.
Trong giai đoạn này, bà con nên ưu tiên giữ ẩm phù hợp cho vùng rễ, hạn chế để cây bị thiếu nước kéo dài và theo dõi sức cây trước khi điều chỉnh dinh dưỡng.
Nếu cây đang thiếu nước, rễ yếu hoặc đất có vấn đề mà tiếp tục tăng phân thì chưa chắc cây khỏe hơn. Đặc biệt, bón quá nhiều phân khi đất đang khô có thể làm nồng độ muối trong vùng rễ tăng, khiến cây càng khó hút nước.
Bà con nên kiểm tra độ ẩm ở vùng rễ thay vì chỉ nhìn lớp đất mặt. Với những vườn có đất khô nhanh, có thể sử dụng rơm, cỏ khô, vật liệu hữu cơ hoặc lớp phủ phù hợp để hạn chế bốc hơi nước và giảm nhiệt độ bề mặt đất.
Khi tưới, nước cần thấm xuống vùng rễ đang hoạt động, không nên chỉ làm ướt lớp đất phía trên. Lượng nước và số lần tưới cần điều chỉnh theo loại đất, thời tiết, tuổi cây và giai đoạn sinh trưởng.
Đất quá khô không tốt cho rễ, nhưng đất thường xuyên sũng nước cũng không phù hợp vì rễ cần oxy để hô hấp. Do đó, giữ ẩm phải đi cùng với khả năng thoát nước của vườn.
Nếu vườn có hệ thống tưới, nên kiểm tra béc và đường ống thường xuyên. Những cây nằm cuối đường ống hoặc ở vị trí nhận nước ít hơn có thể bị suy trước khi bà con nhận ra.
Mùa khô không có nghĩa là phải tăng lượng phân. Nhu cầu dinh dưỡng của cây vẫn phụ thuộc vào giai đoạn sinh trưởng và sức cây thực tế. Cây sau thu hoạch, cây đang ra đọt hay cây đang nuôi trái sẽ có nhu cầu khác nhau. Vì vậy, bà con không nên áp dụng một công thức dinh dưỡng giống nhau cho mọi thời điểm.
Ngoài các dưỡng chất thiết yếu, amino acid và fulvic acid có thể được bổ sung trong quá trình chăm sóc để hỗ trợ cây. Amino Fuvic chứa amino acid và fulvic acid, được sử dụng để hỗ trợ bộ rễ và quá trình sinh trưởng của cây.
Với cây ăn trái, sản phẩm có thể pha 1 lít với 600 - 800 lít nước, phun qua lá hoặc tưới quanh vùng rễ, định kỳ 10 - 12 ngày/lần, theo hướng dẫn sử dụng của sản phẩm.
Tuy nhiên, nhóm chất hỗ trợ không thay thế cho dinh dưỡng thiết yếu. Nếu đất đang quá khô, bị mặn hoặc bộ rễ đang gặp vấn đề, bà con nên xử lý nguyên nhân trước thay vì chỉ tăng thêm sản phẩm.
Mùa khô mà cây mất lá nhiều thì sức cây xuống rất nhanh, nhất là những cây đang mang trái. Vì vậy, bà con cần theo dõi màu lá, lá non và đọt mới để phát hiện sớm dấu hiệu cây đang xuống sức.
Khi cây đang chịu nắng nóng hoặc thiếu nước, không nên thúc đọt quá mạnh nếu bộ rễ chưa đáp ứng được nhu cầu của cây.
Với vườn đang mang trái, cần cân đối giữa sức cây và lượng trái. Nếu cây đã suy mà vẫn phải nuôi quá nhiều trái, cây sẽ tiếp tục bị kéo sức. Khi cần thiết, bà con nên điều chỉnh lượng trái thay vì cố giữ năng suất bằng mọi giá.
Nếu đã điều chỉnh việc tưới nhưng cây vẫn vàng lá, cháy mép hoặc sinh trưởng kém, bà con nên kiểm tra lại đất. Khi pH không phù hợp hoặc muối, phèn tích tụ, bộ rễ có thể gặp khó khăn trong việc hút và sử dụng dinh dưỡng.
Các biện pháp cải tạo đất cần dựa trên tình trạng thực tế của từng vườn. Không nên áp dụng cùng một cách xử lý cho mọi loại đất.
Với đất có pH thấp, vôi hoặc dolomite có thể được sử dụng để điều chỉnh độ chua. Tuy nhiên, lượng bón cần căn cứ vào pH đất, loại đất và mức độ chua thực tế.
Bón nhiều vôi không có nghĩa đất sẽ tốt hơn. Nếu pH thay đổi quá mức, khả năng cung cấp và sử dụng một số dưỡng chất cũng có thể thay đổi.
Nếu có điều kiện, bà con nên kiểm tra pH đất trước khi điều chỉnh. Mục tiêu là đưa pH về khoảng phù hợp với loại cây đang trồng, chứ không phải cứ nâng pH càng cao càng tốt.
Với vườn có nguy cơ nhiễm mặn, trước tiên cần kiểm tra nguồn nước tưới. Nếu nguồn nước đang có độ mặn cao, tiếp tục đưa nguồn nước này vào vườn sẽ khiến muối tích tụ thêm trong đất.
Khi có nguồn nước phù hợp và đất có khả năng thoát nước, tưới rửa có thể được áp dụng để đưa một phần muối ra khỏi vùng rễ. Tuy nhiên, cách làm và lượng nước cần dựa vào độ mặn, loại đất và khả năng thoát nước của từng vườn.
Đối với đất phèn, không nên chỉ nghĩ đến việc bón vôi để xử lý. Quản lý nước cũng rất quan trọng, đặc biệt với những vùng có nguy cơ phát sinh phèn khi vật liệu sinh phèn bị oxy hóa.
Các vật liệu cải tạo đất có thể được sử dụng tùy trường hợp, nhưng không thể thay thế việc quản lý nước và đất
Muốn cây có nền tảng tốt để chịu được nắng nóng và khô hạn, bà con nên chăm từ khi cây còn khỏe thay vì chờ đến lúc cháy lá, rụng lá hoặc đứng đọt mới xử lý.
Những việc cần theo dõi thường xuyên gồm độ ẩm vùng rễ, tình trạng lá và đọt, nguồn nước tưới và sức cây đang mang trái. Với vườn có nguy cơ phèn, mặn, nên kiểm tra đất và nguồn nước để phát hiện vấn đề sớm.
Khi cây đã có dấu hiệu xuống sức, cần xác định nguyên nhân trước rồi mới quyết định nên điều chỉnh nước, dinh dưỡng hay lượng trái. Làm đúng nguyên nhân sẽ hiệu quả hơn việc xử lý cùng lúc quá nhiều thứ.
Chăm sóc cây ăn trái mùa khô không phải cứ thấy cây yếu là tưới thêm nước hoặc tăng phân. Quan trọng là xác định cây đang thiếu nước, gặp vấn đề ở rễ, đất hay nguồn nước để có cách xử lý phù hợp.
Giữ ẩm ổn định, hạn chế để cây mất lá kéo dài và chủ động kiểm tra đất, nước từ sớm sẽ giúp bà con dễ quản lý vườn hơn trong những đợt nắng nóng.
Cây đang yếu, lá cháy, đọt chậm hoặc vườn có vấn đề về đất, nước? Bà con gửi hình ảnh và tình trạng vườn cho Green Bio, kỹ sư bên em sẽ tư vấn hướng chăm sóc phù hợp với từng giai đoạn và điều kiện thực tế của vườn.